Buğday, birçok ülke insanı için temel besin kaynağı durumdaki stratejik bir üründür. Bu nedenle birçok ülke, uluslararası kuruluş ve özel sektör tarafından buğday üretimindeki hareketlilikler yakından izlenmekte ve geleceğe yönelik tahminler yapılmaktadır.
***
Amerikan Tarım Bakanlığı (USDA) Yabancı Tarım Servisinin Mayıs ayı tahminine göre bu yıl dünyada 701 milyon ton buğday üretilecek. Bu miktar, 2012 yılı rekoltesine göre yaklaşık yüzde 7 oranında artış anlamına geliyor. Üretimdeki bu artış, Rusya Federasyonu, Ukrayna, Kazakistan, Özbekistan, Arjantin, Avrupa Birliği (AB), Avustralya gibi ülkelerin üretim artışlarından kaynaklanıyor. 2013 yılında toplam buğday tüketiminin 695 milyon ton dolayında gerçekleşeceği öngörülmektedir. Bu durumda 2013 yılına toplam 186 milyon tonluk bir buğday stoğu devri ile birlikte arzın 887 milyon ton olacağı düşünülürse, dünya buğday tedariki ve ticaretinde herhangi bir sorun yaşanmayacağı söylenebilir.
***
FAO tarafından Mart ayında hazırlanmış olan ?Ürün Tahminleri ve Gıda Durumu? raporuna göre bu yıl Türkiye için 20,5 milyon tonluk bir buğday üretimi tahmin ediliyor. Bu miktar, 2012 yılındaki buğday üretimimize göre yüzde 2?lik bir artışı ifade ediyor. Ancak 2013 yılına devreden stok miktarı, 2012 yılına göre 1 milyon tonluk bir azalış göstererek 4,2 milyon ton dolayında gerçekleşiyor. Bu durumda, stoklarla birlikte 24 milyon 700 bin ton dolayında öngörülen 2013 yılı toplam buğday arzı, 2012 yılı ile kıyaslandığında 600 bin ton daha düşük seviyede gerçekleşecek. Toplam buğday tüketimimizin 18-18,5 milyon ton olduğu düşünülürse, stoklarda herhangi bir daralmaya neden olmadan üretimin tüketimi karşılayabileceğini söyleyebiliriz. FAO?nun bu raporunun aksine USDA Yabancı Tarım Servisinin Mayıs ayı tahminine göre bu yıl ülkemiz için 17,6 milyon tonluk bir üretim öngörülmektedir. FAO ve USDA tahminlerindeki çelişkiler, hava tahminlerindeki farklılıklardan kaynaklandığını söyleyebiliriz. Ülkemiz için yapılan bu tahminlerin gerçekleşmesinde ana kriterin, öncelikle hasat zamanına kadarki iklim koşullarının seyrine bağlı olduğunu hatırlatmakta fayda var.
***
Ülkemizde buğday hasadı genellikle güneyde önce Çukurova?da Mayıs ayı ortalarında başlamakta, Haziran, Temmuz aylarında Güneydoğu, Ege, Marmara, Trakya ve İç Anadolu Bölgelerinde yoğunlaşmakta , Ağustos ayında Doğu Anadolu bölgesinde sona ermektedir. Çukurova bölgesinde buğday hasadı 1-2 hafta içerisinde başlayacak. Bu bölgede buğday için kritik dönem olan Marttan bugüne kadarki hava koşullarının normal seyrettiği söylenebilir. Ancak diğer bölgelerimizdeki hasat için kritik 2-3 aylık bir dönem daha bulunmaktadır. Bu dönemde aşırı sıcaklık ve kuraklık yaşanması veya yaşanmaması durumuna göre buğday üretimimiz şekillenecek.
***
Bu bakımdan kuraklık, sıcaklık gibi çevre koşularının bitkisel üretim üzerindeki olumsuz etkisini ortadan kaldıracak, en azından azaltacak önlemlerin alınması stratejik bir öneme sahip. Bu önlemlerin en başında hiç kuşku yok ki ilk akla gelen sulamadır. O halde ülkemizde sulanan alanların artırılması bakımından yeni yatırımların yapılması büyük önem taşıyor.
